คำตอบสั้น: Vibration sensor คือเซนเซอร์ที่แปลงการสั่นของเครื่องจักรเป็นสัญญาณไฟฟ้า ให้เครื่องวัดอ่านค่าและแสดงกราฟได้ ชนิดที่ใช้มากที่สุดในโรงงานคือ Accelerometer (เซนเซอร์วัดความเร่ง) ที่ติดบริเวณลูกปืนของมอเตอร์ ปั๊ม และพัดลม
Vibration sensor ทำหน้าที่อะไร
เครื่องวัดความสั่นสะเทือนไม่ได้ “รู้สึก” การสั่นเอง ตัวที่สัมผัสเครื่องจักรจริงคือเซนเซอร์ มันส่งสัญญาณให้ตัวเครื่องคำนวณเป็นค่าความสั่นและกราฟ ถ้าเซนเซอร์ติดผิดที่หรือยึดไม่แน่น ค่าที่ได้จะผิดตามไปด้วย ต่อให้เครื่องวัดดีแค่ไหน

Vibration sensor มีกี่ชนิด
| ชนิด | วัดอะไร | ใช้กับงานแบบไหน |
|---|---|---|
| Accelerometer (วัดความเร่ง) | ความเร่งของการสั่นที่ตัวเครื่อง | งานทั่วไปในโรงงาน มอเตอร์ ปั๊ม พัดลม เกียร์ ตรวจลูกปืนได้ เป็นชนิดที่เครื่องวัดพกพาและระบบติดตั้งถาวรส่วนใหญ่ใช้ |
| Velocity sensor (วัดความเร็ว) | ความเร็วของการสั่นโดยตรง | งานวัดความสั่นรวมแบบเก่า ปัจจุบันใช้น้อยลง เพราะ Accelerometer แปลงเป็นความเร็วได้ในตัวเครื่องวัด |
| Proximity probe (วัดระยะเพลา) | การขยับของเพลาเทียบกับตัวเรือน | เครื่องจักรขนาดใหญ่ที่ใช้ลูกปืนแบบเพลาลอยในน้ำมัน เช่น เทอร์ไบน์ คอมเพรสเซอร์ ติดตั้งถาวร |
สำหรับโรงงานทั่วไปที่ต้องการตรวจมอเตอร์ ปั๊ม พัดลม Accelerometer คือคำตอบเกือบทั้งหมด
เลือก Vibration sensor ให้ตรงงานดูอะไรบ้าง
- ช่วงความถี่ที่ต้องการ ถ้าจะตรวจลูกปืนต้องใช้เซนเซอร์และเครื่องวัดที่รองรับความถี่สูงพอ ดูสเปกช่วงความถี่ของเซนเซอร์ก่อนเลือก
- ความไว (Sensitivity) เครื่องจักรที่สั่นเบาต้องใช้เซนเซอร์ไวกว่า เครื่องที่สั่นแรงต้องไม่ให้สัญญาณเกินช่วงวัด
- ต้องเข้ากับเครื่องวัด เซนเซอร์ชนิด ICP/IEPE ต้องการไฟเลี้ยงจากเครื่องวัด ตรวจว่าเครื่องวัดจ่ายไฟแบบนี้ได้
- สภาพแวดล้อม ความร้อน น้ำมัน ความชื้น และพื้นที่เสี่ยงระเบิด ต้องเลือกรุ่นที่ออกแบบมารองรับ
- วิธีติดตั้ง ดูหัวข้อถัดไป
ติดเซนเซอร์แบบไหน ต่างกันอย่างไร
| วิธียึด | ข้อดี | ข้อเสีย |
|---|---|---|
| สกรู (Stud) | ยึดแน่นที่สุด ค่าแม่นและวัดซ้ำได้ดี | ต้องเจาะ/ทำเกลียวที่เครื่องจักร |
| กาว | ยึดแน่น ไม่ต้องเจาะ เหมาะติดตั้งถาวร | ถอดเปลี่ยนยากกว่า |
| แม่เหล็ก | สะดวก ย้ายเครื่องที่วัดได้เร็ว เหมาะเดินวัดหลายเครื่อง | ย่านความถี่สูงที่วัดได้แม่นลดลงเมื่อเทียบกับสกรู และต้องเป็นพื้นผิวโลหะ |
| หัววัดถือด้วยมือ | เร็วที่สุด เช็กเบื้องต้น | ค่าไม่คงที่ตามแรงกด เหมาะตรวจคร่าวๆ ไม่เหมาะเก็บแนวโน้ม |
ติดตรงไหนของเครื่องจักรและวัดกี่ทิศทาง อ่านต่อที่ วัดความสั่นตรงไหน ติดเซนเซอร์ยังไงให้ค่าถูก
เซนเซอร์ที่ติดมากับเครื่องวัดมือถือ กับแบบติดถาวร ต่างกันอย่างไร
เครื่องวัดแบบพกพา ใช้เซนเซอร์ตัวเดียวย้ายไปวัดทีละจุด เหมาะโรงงานที่เดินตรวจเป็นรอบ ลงทุนต่ำกว่า ส่วน เซนเซอร์ติดถาวร ติดไว้ที่เครื่องจักรสำคัญและต่อสายเข้าระบบเฝ้าระวัง เหมาะเครื่องที่หยุดแล้วไลน์ผลิตหยุด หรือที่คนเข้าถึงลำบาก

ถ้าจะเริ่มจากเครื่องพกพา ดูรุ่นและราคาเทียบกันได้ที่ หน้ารวมเครื่องวัดความสั่นสะเทือน ADASH หรือถ้าเดินตรวจเป็นรอบ ดู ADASH A4900 Vibrio M และผลงานจริง การขายและติดตั้ง Vibration Sensor 5 จุดที่นิคมบางชัน
อ่านต่อ: เครื่องวัดความสั่นสะเทือนมอเตอร์และเครื่องจักรโรงงาน คืออะไร วัดอะไรได้บ้าง เลือกอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
Vibration sensor กับ Accelerometer เหมือนกันไหม?
Accelerometer เป็นชนิดหนึ่งของ Vibration sensor และเป็นชนิดที่ใช้มากที่สุดกับเครื่องจักรหมุนในโรงงาน
เซนเซอร์ตัวเดียวใช้วัดได้ทุกเครื่องไหม?
ได้กับเครื่องส่วนใหญ่ถ้าช่วงความถี่และความไวเหมาะสม แต่เครื่องจักรใหญ่พิเศษหรือพื้นที่เสี่ยงระเบิดอาจต้องใช้เซนเซอร์เฉพาะรุ่น
ติดแม่เหล็กวัดลูกปืนได้ไหม?
ได้สำหรับการตรวจทั่วไปและเดินวัดเป็นรอบ ถ้าต้องการความแม่นสูงสุดในย่านความถี่สูง ใช้สกรูยึดแน่นกว่า
ไม่แน่ใจว่าต้องใช้เซนเซอร์และเครื่องวัดรุ่นไหน ทัก LINE สอบถาม / ขอราคา
