บทความความรู้ ความสั่นสะเทือน บาลานซ์ และตั้งศูนย์เพลา
รวมบทความจากทีมวิศวกร MTP-Thai ตอบปัญหาที่เจอบ่อยในโรงงาน ตั้งแต่อ่านค่าการสั่น หาสาเหตุมอเตอร์สั่น เลือกเครื่องวัดหรือเครื่องบาลานซ์ ไปจนถึงเกรดบาลานซ์ตามมาตรฐาน ISO เขียนสั้น อ่านง่าย ใช้ได้จริงหน้างาน
เริ่มอ่านจากตรงไหนดี
- เครื่องสั่นอยู่ตอนนี้: อ่าน ค่าการสั่นเท่าไหร่ถึงอันตราย แล้วต่อด้วย มอเตอร์สั่นเกิดจากอะไร
- กำลังจะซื้อเครื่องวัดความสั่น: อ่าน Vibration Meter กับ Analyzer ต่างกันยังไง
- กำลังจะซื้อเครื่องบาลานซ์: อ่าน เลือกเครื่องบาลานซ์ขนาดไหนดี และ แนวนอนกับแนวตั้ง
- ลูกค้าขอเกรดบาลานซ์: อ่าน ISO 21940-11 (เดิม ISO 1940) คืออะไร
ความสั่นสะเทือน
ความสั่นสะเทือนเป็นสัญญาณแรกที่บอกว่ามอเตอร์ ปั๊ม หรือพัดลมเริ่มมีปัญหา ก่อนจะร้อน มีเสียงดัง หรือเสียจนต้องหยุดเครื่อง หมวดนี้อธิบายวิธีวัดและอ่านค่า mm/s ตามเกณฑ์ ISO 20816-3 (เดิม ISO 10816-3) วิธีแยกสาเหตุ เช่น ไม่สมดุล เพลาเยื้องศูนย์ ลูกปืนเสีย และวิธีเลือกเครื่องวัดให้ตรงงาน เหมาะกับช่างซ่อมบำรุงและวิศวกรที่เริ่มทำ Predictive Maintenance
บาลานซ์ (Balancing)
ชิ้นงานหมุนที่ไม่สมดุล เช่น โรเตอร์มอเตอร์ ใบพัดลม ใบพัดปั๊ม เป็นสาเหตุการสั่นที่พบบ่อยที่สุด ทำให้ลูกปืนพังเร็วและเครื่องเสียก่อนเวลา หมวดนี้ช่วยตัดสินใจว่าควรบาลานซ์บนเครื่องบาลานซ์หรือบาลานซ์หน้างาน (Field Balancing) เลือกเครื่องแนวนอนหรือแนวตั้งขนาดไหน และอ่านเกรดบาลานซ์ G6.3, G2.5 ตามมาตรฐาน ISO 21940-11 (เดิม ISO 1940)
ตั้งศูนย์เพลาและงานซ่อมมอเตอร์
เพลามอเตอร์กับปั๊มที่เยื้องศูนย์ทำให้คัปปลิ้งสึก ลูกปืนร้อน และสิ้นเปลืองพลังงาน ส่วนขดลวดที่เสื่อมทำให้มอเตอร์ไหม้ได้ หมวดนี้อธิบายการตั้งศูนย์เพลาด้วยเลเซอร์ และการอาบน้ำยาขดลวดแบบสุญญากาศและแรงดัน (VPI) ที่ช่วยยืดอายุมอเตอร์หลังซ่อม
คำถามที่พบบ่อย
บทความเหล่านี้เขียนโดยใคร
ทีมวิศวกร MTP-Thai ตัวแทน ADASH อย่างเป็นทางการในไทย และผู้ขาย ติดตั้ง สอบเทียบเครื่องบาลานซ์ JP มากกว่า 20 ปี เขียนจากงานจริงหน้างาน
ควรเริ่มอ่านเรื่องไหนก่อน
ถ้าเครื่องสั่นอยู่ เริ่มจาก "ค่าการสั่นเท่าไหร่ถึงอันตราย" และ "มอเตอร์สั่นเกิดจากอะไร" ถ้ากำลังจะซื้อเครื่อง เริ่มจาก "Vibration Meter กับ Analyzer" หรือ "เลือกเครื่องบาลานซ์ขนาดไหนดี"
ถามวิศวกรโดยตรงได้ไหม
ได้ ส่งรูปเครื่อง ค่าที่วัดได้ หรือคำถามมาทาง LINE: MTP-Thai
มีปัญหาเครื่องจักรที่ไม่เจอในบทความ
ส่งรูปและอาการมาทาง LINE วิศวกรช่วยดูให้
ตรวจข้อมูลโดย ทีมวิศวกร MTP-Thai · อัปเดต 7 พฤศจิกายน 2569