ตัวแทน ADASH อย่างเป็นทางการในไทย

โทร 094-919-5546
Home » เครื่องวัดความสั่นสะเทือนคืออะไร วัดอะไรได้บ้าง เลือกอย่างไรให้ตรงงาน

เครื่องวัดความสั่นสะเทือนคืออะไร วัดอะไรได้บ้าง เลือกอย่างไรให้ตรงงาน

คำตอบสั้น: เครื่องวัดความสั่นสะเทือน (Vibration Meter) คือเครื่องมือที่วัดระดับการสั่นของมอเตอร์และเครื่องจักรในโรงงาน เช่น ปั๊ม พัดลม และเกียร์ แล้วแสดงเป็นตัวเลขหรือกราฟ รุ่นที่วิเคราะห์สาเหตุได้จะบอกด้วยว่าสั่นเพราะอะไร เพื่อบอกว่าเครื่องยังปกติ เริ่มเสื่อม หรือใกล้พัง ใช้เป็นเครื่องมือหลักของงานซ่อมบำรุงเชิงคาดการณ์ (Predictive Maintenance) เพราะตรวจเจอปัญหาได้ก่อนเครื่องหยุด

อัปเดตล่าสุด: 15 พฤศจิกายน 2569 · เขียนโดยทีมวิศวกร MTP-Thai ตัวแทน ADASH อย่างเป็นทางการในไทย

เครื่องวัดความสั่นสะเทือนทำงานอย่างไร

เครื่องจักรที่หมุนทุกตัวมีการสั่นอยู่แล้ว แต่เมื่อชิ้นส่วนเริ่มมีปัญหา เช่น ใบพัดไม่สมดุล เพลาเยื้องศูนย์ หรือลูกปืนสึก การสั่นจะเปลี่ยนไปทั้งขนาดและรูปแบบ เครื่องวัดจะใช้เซนเซอร์ (ส่วนใหญ่เป็น Accelerometer) แตะหรือติดที่ตัวเรือนลูกปืน แปลงการสั่นเป็นสัญญาณไฟฟ้า แล้วคำนวณออกมาเป็นค่าที่อ่านได้ อ่านเรื่องเซนเซอร์เพิ่มได้ที่ Vibration Sensor (Accelerometer) คืออะไร

วัดความสั่นสะเทือนที่ตัวมอเตอร์ด้วยเซนเซอร์แม่เหล็กและ ADASH A4900 M

เครื่องวัดความสั่นสะเทือนวัดอะไรได้บ้าง

  • การกระจัด (Displacement, หน่วย µm หรือ mm): ระยะที่ตัวเครื่องขยับไปจากจุดหยุดนิ่ง เหมาะกับเครื่องรอบต่ำ
  • ความเร็ว (Velocity, หน่วย mm/s): ค่าที่ใช้ประเมินสภาพรวมของเครื่องจักรทั่วไปมากที่สุด และเป็นค่าที่มาตรฐาน ISO ใช้แบ่งโซน
  • ความเร่ง (Acceleration, หน่วย g หรือ m/s²): ไวต่อความถี่สูง ใช้ดูสภาพลูกปืนและเกียร์
  • ความถี่ (Frequency, หน่วย Hz หรือ CPM): บอกว่าการสั่นเกิดกี่รอบต่อวินาที เมื่อนำมาแยกเป็นกราฟ Spectrum จะบอกได้ว่าสั่นเพราะอะไร

ความต่างของ RMS, Peak และหน่วยแต่ละแบบ อ่านต่อได้ที่ RMS กับ Peak ต่างกันอย่างไร

เครื่องวัดความสั่น กับ เครื่องวิเคราะห์ความสั่น ต่างกันตรงไหน

เครื่องวัดความสั่น (Vibration Meter) เครื่องวิเคราะห์ความสั่น (Vibration Analyzer)
บอกอะไร สั่นมากหรือน้อย เป็นค่ารวมค่าเดียว สั่นเพราะอะไร แยกความถี่ให้ดู
ผลที่ได้ ตัวเลข เทียบโซนมาตรฐาน ตัวเลข + กราฟ Spectrum + Time waveform
คนใช้ ช่างซ่อมบำรุงทั่วไป ช่างที่ผ่านการอบรม หรือวิศวกร
เหมาะกับ เดินตรวจประจำ คัดเครื่องที่ผิดปกติ หาสาเหตุ แก้ปัญหา ทำ Field Balancing

รุ่นกลางๆ อย่าง ADASH A4900 อยู่ตรงกลางระหว่างสองแบบนี้ คือวัดง่ายแบบเครื่องวัด แต่ดู Spectrum และประเมินสาเหตุเบื้องต้นได้แบบเครื่องวิเคราะห์

5 ปัญหาความสั่นของเครื่องจักรที่ ADASH A4900 ตรวจเจอ ลูกปืนสึกหรอ ใบพัดไม่สมดุล ศูนย์เพลาเยื้อง ชิ้นส่วนหลวม และเกียร์ผิดปกติ

ใช้งานหลักในงานแบบไหน

  1. ซ่อมบำรุงเชิงคาดการณ์ในโรงงาน: เดินวัดมอเตอร์ ปั๊ม พัดลม คอมเพรสเซอร์ ตามรอบ (Route) เก็บค่าเทียบย้อนหลัง เห็นแนวโน้มก่อนพัง อ่าน ควรวัดบ่อยแค่ไหน
  2. ตรวจรับและทดสอบเครื่องจักร: วัดหลังติดตั้งใหม่ หลังซ่อม หรือหลังบาลานซ์ เพื่อยืนยันว่าค่าความสั่นอยู่ในเกณฑ์ ISO ก่อนส่งมอบ
  3. หาสาเหตุเครื่องสั่น: เมื่อเครื่องสั่นผิดปกติ ใช้ Spectrum แยกว่าเป็นความไม่สมดุล เยื้องศูนย์ หลวม หรือลูกปืน แล้วแก้ให้ตรงจุด เช่น ส่ง บาลานซ์ หรือตั้งศูนย์เพลา
พนักงานนิวสกาย เอ็นเนอร์จี ฝึกวัดความสั่นสะเทือนมอเตอร์ปั๊มด้วย ADASH A4900 M

วิธีเลือกเครื่องวัดความสั่นสะเทือน

  • ดูจำนวนเครื่องจักรที่ต้องตรวจ: ถ้ามีหลายสิบตัวและต้องวัดซ้ำทุกเดือน ต้องการรุ่นที่มีหน่วยความจำและทำ Route ได้ ไม่งั้นต้องจดมือ
  • ต้องการแค่ค่าตัวเลข หรือต้องการรู้สาเหตุ: ถ้าต้องการรู้สาเหตุ ต้องดู Spectrum ได้บนเครื่อง
  • ต้องต่อคอมพิวเตอร์ดูย้อนหลังไหม: รุ่นที่มีซอฟต์แวร์ เช่น DDS ของ ADASH จะเก็บประวัติและดูกราฟแนวโน้มได้
  • พื้นที่ใช้งาน: พื้นที่เสี่ยงระเบิด (โรงกลั่น เคมี สี) ต้องใช้รุ่นที่มีใบรับรอง ATEX
  • ต้องทำ Field Balancing หน้างานไหม: ถ้าต้อง ให้เลือกรุ่นวิเคราะห์ที่วัดได้หลายช่องพร้อมกัน
  • คนใช้เป็นใคร: ถ้าเป็นช่างทั่วไป เลือกรุ่นที่ประเมินผลอัตโนมัติ และมีผู้ขายที่อบรมให้ได้

ตัวอย่างรุ่น ADASH แยกตามงาน

รุ่น เหมาะกับงาน ข้อสังเกต
A4900 Vibrio S วัดและประเมินหน้างาน ดู Spectrum บนหน้าจอ ไม่มีหน่วยความจำ ไม่ทำ Route
A4900 Vibrio M วัด เก็บข้อมูล เดินตรวจตาม Route มีหน่วยความจำ ต่อซอฟต์แวร์ DDS ดูกราฟย้อนหลังได้
A4900 Vibrio M Ex วัดในพื้นที่เสี่ยงระเบิด มีใบรับรอง ATEX (Zone 1)
VA3 Pro วิเคราะห์ความสั่น และ Field Balancing วัดพร้อมกัน 3 ช่องสัญญาณ
VA5 Pro วิเคราะห์ขั้นสูง วัดพร้อมกัน 4 ช่องสัญญาณ มี MCSA

ดูภาพรวมทุกรุ่น การเปรียบเทียบ และวิดีโอการใช้งานจริงได้ที่ เครื่องวัดความสั่นสะเทือน ADASH

คำถามที่พบบ่อย

เครื่องวัดความสั่นสะเทือนคืออะไร

เครื่องมือที่วัดระดับการสั่นของเครื่องจักร เช่น มอเตอร์ ปั๊ม พัดลม แล้วบอกเป็นตัวเลขหรือกราฟ เพื่อใช้ประเมินว่าเครื่องยังปกติหรือเริ่มมีปัญหา

เครื่องวัดความสั่นสะเทือนวัดอะไรได้บ้าง

วัดได้ 3 ค่าหลัก คือ การกระจัด (Displacement) ความเร็ว (Velocity) และความเร่ง (Acceleration) รุ่นที่เป็นเครื่องวิเคราะห์จะแสดงกราฟความถี่ (Spectrum) เพื่อหาสาเหตุด้วย

เครื่องวัดความสั่นกับเครื่องวิเคราะห์ความสั่นต่างกันอย่างไร

เครื่องวัดบอกว่า “สั่งมากหรือน้อย” เป็นค่ารวมค่าเดียว ส่วนเครื่องวิเคราะห์บอกว่า “สั่นเพราะอะไร” โดยแยกความถี่ออกมาดู เช่น ไม่สมดุล เยื้องศูนย์ หรือลูกปืนเสีย

ค่าความสั่นเท่าไรถือว่าผิดปกติ

ขึ้นกับขนาดและประเภทเครื่องจักร มาตรฐานที่ใช้กันทั่วไปคือ ISO 10816-3 (ปัจจุบันคือ ISO 20816-3) ซึ่งแบ่งระดับความสั่นเป็นโซน A ถึง D เครื่องวัดบางรุ่น เช่น ADASH A4900 เทียบโซนให้อัตโนมัติ

โรงงานทั่วไปควรเริ่มจากเครื่องรุ่นไหน

ถ้าต้องการวัด ประเมิน และเก็บข้อมูลย้อนหลังของเครื่องจักรหลายตัว เริ่มจากเครื่องวัดแบบพกพาที่มีหน่วยความจำและทำ Route ได้ เช่น ADASH A4900 M ถ้าต้องวิเคราะห์ลึกหรือทำ Field Balancing ค่อยขยับไป VA3 Pro หรือ VA5 Pro

ซื้อเครื่องวัดความสั่นสะเทือนแล้วต้องมีคนวิเคราะห์เป็นไหม

รุ่นที่มีระบบประเมินอัตโนมัติช่วยให้ช่างทั่วไปใช้ได้ แต่การอ่าน Spectrum ยังต้องเรียนรู้ MTP-Thai มีอบรมการใช้งานให้พร้อมเครื่อง

ทัก LINE สอบถาม / ขอราคา

ทัก LINE สอบถาม / ขอราคากรอกแบบฟอร์ม