มอเตอร์สั่นเกิดจากอะไร 5 สาเหตุหลักและวิธีแก้
คำตอบสั้น ๆ: มอเตอร์สั่นส่วนใหญ่มาจาก 5 เรื่อง คือ โรเตอร์ไม่สมดุล เพลาไม่ตรงศูนย์ ลูกปืนเสีย น็อตหลวมหรือฐานไม่เรียบ และปัญหาทางไฟฟ้า แต่ละเรื่องแก้ต่างกัน จึงต้องรู้สาเหตุก่อนลงมือ
ปัญหาที่เจอบ่อยคือ มอเตอร์สั่นแล้วเปลี่ยนลูกปืนทันที ผ่านไปไม่กี่เดือนก็กลับมาสั่นอีก เพราะลูกปืนไม่ได้เป็นต้นเหตุ เสียทั้งเงินทั้งเวลาหยุดเครื่องซ้ำ
สรุป 5 สาเหตุ ดูอาการแบบไหน แก้ยังไง
| สาเหตุ | อาการที่สังเกตได้ | วิธีแก้ |
|---|---|---|
| 1. โรเตอร์ไม่สมดุล | สั่นแนวรัศมีเด่น ความถี่ตรงกับรอบหมุน ยิ่งรอบสูงยิ่งสั่นแรง | บาลานซ์ ที่หน้างานหรือบนเครื่องบาลานซ์ |
| 2. เพลาไม่ตรงศูนย์ | สั่นแนวแกนสูง มักเห็นที่ 2 เท่าของรอบ คัปปลิ้งและลูกปืนร้อน ยางคัปปลิ้งสึกเร็ว | ตั้งศูนย์เพลาด้วยเลเซอร์ |
| 3. ลูกปืนเสีย | มีเสียงดังผิดปกติ อุณหภูมิขึ้น ค่าความถี่สูงเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ | เปลี่ยนลูกปืน แล้ววัดติดตามว่าค่ากลับมาปกติ |
| 4. น็อตหลวม / ฐานไม่เรียบ | ค่าสั่นแต่ละทิศต่างกันมาก กราฟมีหลายยอดเรียงกัน | ขันน็อตให้แน่น แก้แผ่นรองขา (shim) ให้ขาแนบฐานทุกขา |
| 5. ปัญหาทางไฟฟ้า | ตัดไฟแล้วการสั่นหายทันที อาจมีเสียงหึ่ง | ตรวจขดลวดด้วย Surge Tester |
วิธีเช็กเบื้องต้นก่อนเรียกช่าง
- ลองตัดไฟขณะหมุน ดูว่าสั่นหายทันทีหรือค่อย ๆ ลด
- เดินดูน็อตยึดขาและฐาน มีตัวไหนหลวมไหม
- จับดูอุณหภูมิตรงลูกปืนและคัปปลิ้ง ร้อนกว่าปกติไหม
- วัดค่าเทียบกับเกณฑ์ ISO 20816-3 (เดิม ISO 10816-3) และค่าเดิมที่เคยวัดไว้
ถ้าเช็กแล้วยังไม่เจอ ต้องใช้เครื่องที่ดูกราฟ Spectrum ได้ เพราะแต่ละสาเหตุแสดงความถี่ต่างกัน
ตรวจข้อมูลโดย ทีมวิศวกร MTP-Thai · อัปเดต 6 พฤศจิกายน 2569
คำถามที่พบบ่อย
มอเตอร์สั่นแรงตอนเปิดเครื่องใหม่ ๆ เกิดจากอะไร
ถ้าสั่นตั้งแต่ติดตั้งใหม่ สาเหตุที่เจอบ่อยคือเพลาไม่ตรงศูนย์และฐานไม่เรียบ (soft foot) ควรตรวจสองเรื่องนี้ก่อน
รู้ได้ยังไงว่าสั่นเพราะไฟฟ้าหรือกลไก
ลองตัดไฟขณะเครื่องหมุน ถ้าการสั่นหายทันที มักเป็นปัญหาไฟฟ้า ถ้ายังสั่นและค่อย ๆ ลดลงตามรอบ เป็นปัญหาทางกลไก
เปลี่ยนลูกปืนแล้วยังสั่นอยู่ ทำไม
เพราะลูกปืนมักเป็นปลายเหตุ ถ้าต้นเหตุคือไม่สมดุลหรือไม่ตรงศูนย์ ลูกปืนใหม่จะเสียซ้ำ ต้องแก้ต้นเหตุก่อน
ต้องมีเครื่องมืออะไรถึงจะหาสาเหตุได้
อย่างน้อยต้องมีเครื่องวัดความสั่นที่ดูกราฟ Spectrum ได้ เพราะแต่ละสาเหตุแสดงความถี่ต่างกัน
มอเตอร์สั่นแต่ยังไม่รู้สาเหตุ
ส่งรูปเครื่อง ขนาดมอเตอร์ และค่าที่วัดได้ (ถ้ามี) มาทาง LINE วิศวกรช่วยดูว่าควรเริ่มแก้ที่จุดไหน
